Ο Μοναχισμός στα Αστερούσια

Από το blog της Ι.Μ. Οδηγητρίας

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΟ 2Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕΣΑΡΑΣ

«Ο ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΑ»
ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑ
Τα Αστερούσια, μια από τις σπουδαιότερες κοιτίδες του χριστιανισμού και του μοναχισμού στην Κρήτη, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως το « Άγιον Όρος της Κρήτης».

Ένας όρμος των Αστερουσίων, οι Καλοί Λιμένες, ήταν ο πρώτος σταθμός του Αποστόλου Παύλου, όπου δίδαξε για πρώτη φορά το χριστιανισμό γύρω στα 60 μ. Χ. κατευθυνόμενος δέσμιος προς τη Ρώμη. Ήταν η πρώτη επίσημη είσοδος του χριστιανισμού στο νησί μας. Ο πρωτοκορυφαίος Απόστολος των Εθνών ήλθε για δεύτερη φορά στην Κρήτη το 63 μ.Χ. και οργάνωσε την εκκλησία τοποθετώντας ως πρώτο επίσκοπο Κρήτης τον εκλεκτό συνεργάτη του Απόστολο Τίτο, με έδρα τη Γόρτυνα.
Αλλά και όσον αφορά το Μοναχισμό, τα Αστερούσια είναι από τα πρώτα μέρη που κατοικήθηκαν από μοναχούς και ερημίτες.

Η μορφολογία του εδάφους και οι κλιματολογικές συνθήκες των Αστερουσίων καθιστούσαν τον τόπο αυτό ιδανικό για την άνθηση του Μοναχισμού και ιδιαίτερα του Ασκητισμού.

Η συγκεκριμένη περιοχή μακριά από πόλεις και χωριά, γεμάτη από σπηλιές , φαράγγια και απόμερα μέρη προσφερόταν στους ασκητές και τους ερημίτες.

Σύμφωνα με την παράδοση, έζησαν εδώ πολλοί ερημίτες κατά τη διάρκεια των διωγμών κατά τους πρώτους αιώνες μ.Χ.

Α΄ Βυζαντινή περίοδο (330- 824 μ.χ).

Οι ελάχιστες πληροφορίες που διαθέτουμε ενισχύουν την άποψη ότι τα Αστερούσια ήταν σημαντικό κέντρο της Ορθοδοξίας. Η περιοχή βρισκόταν σε μικρή απόσταση από την έδρα της Αρχιεπισκοπής της Κρήτης (Γόρτυνας), όπου ανθούσε ο Μοναχισμός με επίκεντρο το Όρος Ράξος ή Όρος των Λιθίνων.

Στο Όρος Ράξος μαρτύρησε και ετάφη το 304 μ.Χ. ο Άγιος Κύριλλος, Μητροπολίτης Γόρτυνας και Αρχιεπίσκοπος Κρήτης.

Τρεις αιώνες αργότερα γύρω στα 689 μ.Χ. ο Άγιος Ευμένιος, επίσης Μητροπολίτης Γόρτυνας και Αρχιεπίσκοπος Κρήτης, κοιμήθηκε στην Αίγυπτο και μεταφέρθηκε και ετάφη στο Όρος Ράξος κοντά στον Άγιο Κύριλλο.

Την περίοδο αυτή έζησαν οι ΄Αγιοι αυτάδελφοι Ευτύχιος- Ευτυχιανός και Κασσιανή

στην περιοχή της Μονής Οδηγήτριας στο μέρος που ονομάζεται «Αγιούς» (από το Αγίους), δηλ. στον τόπο των Αγίων του Όρους Ράξος.

Ο Άγιος Ευτύχιος διετέλεσε επίσκοπος Γόρτυνας και Αρχιεπίσκοπος Κρήτης.

Καθώς τον εξέφραζε περισσότερο ο ησυχαστικός βίος αποσύρθηκε (ή ίσως εκδιώχθηκε) και ασκήτεψε μέχρι το τέλος της ζωής του μαζί με τον αδελφό του Ευτυχιανό στους Αγιούς.

Ο Άγιος Ευτυχιανός ήταν απλός Μοναχός και μαρτύρησε στη θέση Μαναριά

(όπως ονομάζεται και σήμερα) ανάμεσα στο χωριό Λίσταρο και στη Μονή Οδηγήτριας,

όπου υπάρχει ο βράχος πάνω στον οποίο μαρτύρησε και έχει αποτυπωμένο το χέρι του Αγίου και την τσεκουριά από το φονικό όργανο.

Οι τάφοι των Αγίων Ευτυχιανών, όπως αποκαλούνται, βρέθηκαν στα τέλη του 10ου ή τις αρχές του 11ου αιώνα από τον Άγιο Ιωάννη τον Ξένο μέσα σε σπηλιά που σήμερα είναι διαμορφωμένη και λειτουργεί ως Ναός των Αγίων που τιμούνται στις 17 Αυγούστου.

Οι κάρες των δύο Αγίων Ευτυχίου και Ευτυχιανού σώζονται στη Μονή Οδηγήτριας.

Η αδελφή των Αγίων, η Κασιανή (ή Ευτυχιανή), ασκήτεψε σε σπηλιά στο όρος Κεφάλι,

τη γνωστή «Σπηλιά της Κασσιανής» στο ακρωτήριο Λίθινο, στο απόκρημνο και απρόσιτο Μάρτσαλο.

Για την Αγία Κασσιανή και τη σπηλιά της υπάρχουν στη γύρω περιοχή πολλοί θρύλοι και παραδόσεις.
Σύμφωνα με μια παράδοση, από την περιοχή των Αστερουσίων πέρασε και ασκήτεψε και η Αγία Κασσιανή, η γνωστή υμνογράφος, και πιθανόν έζησε μαζί με τη δική μας Αγία Κασσιανή.
Στα Αστερούσια έζησε και ένας ΄Αγιος από τη Σερβία, ο Όσιος Σέρβιος, πριν γίνουν χριστιανοί οι Σέρβοι (πριν τον 6ο αιώνα). Τον Όσιο Σέρβιο έφερε στην Κρήτη από τη Σερβία θαυματουργικά ο Αρχάγγελος Μιχαήλ και τον πήγε στον Αρχιερέα της Κρήτης στη Γόρτυνα ο οποίος τον βάπτισε και τον κατήχησε στο χριστιανισμό, κατά προσταγή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Στη συνέχεια τον οδήγησε να μονάσει στην περιοχή της Μονής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στο γνωστό ως «τόπο του βαθμού», κοντά στην κωμόπολη Πιστώριον. ΄Ισως πρόκειται για μια περιοχή της Μονής Οδηγήτριας που τιμούσαν από παλιά κατά την εορτή της Κοίμησης της Παναγίας ή της Παναγίας της Βήθανου.

Περίοδος Αραβοκρατίας (824-961).

Κατά την περίοδο αυτή η Κρήτη πέρασε μεγάλη δοκιμασία από σφαγές και λεηλασίες κυρίως λόγω των πολλών επιδρομών των Σαρακηνών πειρατών.
Ιδιαίτερα τα Αστερούσια, με τα απόμερα μικρά λμάνια, γινόταν συχνά στόχος και ορμητήριο των πειρατών που έσφαζαν τους μοναχούς και λεηλατούσαν τα μοναστήρια και τα χωριά. Έτσι εξηγείται ότι κατά την περίοδο αυτή παρήκμασε ο Μοναχισμός των Αστερουσίων.

Β΄Βυζαντινή περίοδος (961-1204 μ.χ).

Με την απελευθέρωση της Κρήτης το 961 μ.χ από το Βυζαντινό στρατηγό Νικηφόρο Φωκά αρχίζει μια νέα περίοδος κοινωνικής, οικονομικής και πνευματικής αναγέννησης της Κρήτης και όλης της περιοχής των Αστερουσίων.

Τα Αστερούσια θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην αναγέννηση της πνευματικής και θρησκευτικής ζωής.
Στην αρχή αυτής της περιόδου έζησε στην περιοχή μας μια μεγάλη εκκλησιαστική προσωπικότητα, ο Άγιος Ιωάννης ο Ξένος από το χωριό Σίβα Πυργιώτισσας.

Ξεκίνησε την ασκητική ζωή του από τα Αστερούσια και συγκεκριμένα από την περιοχή της Μονής Οδηγήτριας, στη θέση ΑΓΙΟΥΣ του Όρους Ράξος, όπου βρήκε σε μια σπηλιά τους τάφους των Αγίων Ευτυχίου και Ευτυχιανού, με θεία αποκάλυψη.

Εκεί δίπλα έκτισε τον πρώτο του ναό αφιερωμένο στους δύο Αγίους.

Επιζητώντας την ερημική ζωή ή επιτελώντας ιεραποστολικό έργο περιπλανήθηκε από τα Αστερούσια στο δυτικό τμήμα της Κρήτης (Νομός Ρεθύμνου και Νομός Χανίων) και ίδρυσε 8 μοναστηριακά συγκροτήματα και πολλούς Ναούς. Εγκατέστησε στα μοναστήρια μοναχούς και οργάνωσε τη ζωή τους με υποδειγματικό τρόπο. Τέλος μας άφησε που Πριν το τέλος της ζωής του συνέταξε τη διαθήκη του η οποία μας παρέχει πολλές πληροφορίες για το έργο του και την εποχή του.
Ο Άγιος κυρ Ιωάννης Ξένος, όπως ονομαζόταν, συνδύαζε τον άνθρωπο της κοινωνικής δράσης, με ενδιαφέρον για τα προβλήματα του τόπου του, κατασκεύαζε δεξαμενές, δίδαξε τη σωστή καλλιέργεια της γης, τη μελισσοκομία και παράλληλα φρόντισε για την πνευματική καλλιέργεια των συνανθρώπων του με τη διδασκαλία του και την ίδρυση Μοναστηριών και Ναών.

Περίοδος Ενετοκρατίας ( 1204-1669 μ.χ ).

Ο Μοναχισμός των Αστερουσίων κατά την περίοδο αυτή, όπως και κατά την προηγούμενη περίοδο, γνωρίζει άνθηση και ακμή. Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας τα Μοναστήρια και τα Ερημητήρια των Αστερουσίων γίνονται κέντρα αντίστασης στην προσπάθεια των Ενετών να εκλατινίσουν την Κρήτη.
Πολλοί λόγιοι Μοναχοί έδρασαν στην περιοχή αυτή για την ενίσχυση της θρησκευτικής και εθνικής συνείδησης των Κρητών. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ο Ιωσήφ Φιλάγριος ή Φιλάγρης και ο Ιωσήφ Βρυένιος. Το 1361-62 ιδρύεται η Μονή των Τριών Ιεραρχών στην περιοχή Λουσούδου(ή Λουσούδι) κοντά στον Κόφινα.

Στη Μονή αυτή λειτουργούσε σχολείο με δάσκαλο τον Ιωσήφ Φιλάγριο
Την εποχή αυτή αναβιώνει ο Μοναχισμός, ιδρύονται ή αναστηλώνονται και επαναλειτουργούν πολλά Ασκητήρια και Μοναστήρια τα οποία αναπτύσσονται σε κέντρα γραμμάτων και τεχνών και ιδιαίτερα της Αγιογραφίας. Τότε αγιογραφούνται τα Μοναστήρια και τα παρεκκλήσια των Αστερουσίων με σπουδαίες τοιχογραφίες και φορητές εικόνες μεγάλων αγιογράφων της Κρητικής Σχολής. Στη Μονή Οδηγήτριας υπάρχουν πολλές εικόνες του Άγγελου, ενός από τους σπουδαιότερους αγιογράφους της Κρητικής Σχολής που έζησε το 15ο αιώνα.
Λόγω του πλήθους των Μοναχών και Ασκητών που ζουσαν στα Αστερούσια την εποχή αυτή, τα Αστερούσια αναφέρονται στα κείμενα ως Ερημούπολη.

Την περίοδο αυτή κτίστηκε η Μονή Απεζανών και ανοικοδομήθηκε και επαναλειτούργησε η Μονή Οδηγητρίας.
Επίσης, την ίδια περίοδο γίνεται γνωστή η Νοερά προσευχή και η Νηπτική Εργασία που καλλιεργούσαν οι Ερημίτες των Αστερουσίων με επίκεντρο το Αγιοφάραγγο.

ΜΟΝΗ ΑΠΕΖΑΝΩΝ

Κατά τον 16ο και 17ο αιώνα ήταν ένα από τα μεγαλύτερα και πλουσιώτερα μοναστήρια της Κρήτης, με μεγάλη πνευματική δράση. Διετέλεσε σπουδαίο πνευματικό κέντρο γραμμάτων και παιδείας στα χρόνια της ενετικής κατοχής. Είναι γνωστό ότι τα τελευταία χρόνια της ενετοκρατίας λειτουργούσε στη Μονή σχολείο, στο οποίο διδασκόταν εκτός των θεολογικών γραμμάτων και αρχαίοι συγγραφείς.
Ιδρύθηκε κατά την παράδοση από ερημίτες του Αγιοφάραγγου, για να προστατευτούν από τις επιδρομές των πειρατών-ληστών, από τους οποίους είχαν υποστεί πολλά δεινά( σφαγές, λεηλασίες, αιχμαλωσίες κλπ.).
Ο πνευματικός αγώνας των μοναχών των αστερουσίων κατά τις παπικής προπαγάνδας, ανέδειξε ένα πλήθος λογίων μοναχών, σπουδαίων εκκλησιαστικών προσωπικοτήτων, που κατάφεραν με τη χάρη του Θεού να νικήσουν(πνευματικά) τους κατακτητές και πολλοί από τους Ενετούς ασπάσθηκαν την ορθοδοξία.
Στα τέλη του 16ου αιώνος έζησε στη Μονή Απεζανών ο Μελέτιος Πηγάς, ο μετέπειτα πατριάρχης Αλεξάνδρειας, σπουδαία εκκλησιαστική προσωπικότητα, του οποίου σώζονται τρείς επιστολές προς τη μονή.
Ο λόγιος Μοναχός Ιωάσαφ Δωριανός, γνωστός από την αλληλογραφία του με τον Μάξιμο Μαργούνιο, έλαβε το μοναχικό σχήμα το 1566 στη Μονή Απεζανών.
Το κοσμικό του όνομα ήταν Ιωάννης Λαχνής και ήταν φημισμένος ιεροδιδάσκαλος στην Κρήτη.Διετέλεσε κωδικογράφος, διδάσκαλος του Μαξίμου Μαργουνίου και φίλος του Πατριάρχη Μελετίου Πηγά. Αρχές του 17ου αιώνα κατέφυγε στη μονή Απεζανών ο λόγιος Μοναχός Μελέτιος Συρίγος, ο οποίος ανέπτυξε σπουδαία αντιπαπική δράση.
Το 1626 τον συναντάμε ως ηγούμενο της Μονής.

Οι Ενετοί όμως ενοχλημένοι από τους αγώνες του, υπέρ της ορθοδοξίας τον δίωξαν και τον καταδίκασαν σε θάνατο . Για να σωθεί κατέφυγε στην Αίγυπτο(1627-1628), από όπου τον κάλεσε κοντά του ο Κρητικός Οικουμενικός Πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρης. Στην Κων/πολη κοντά στον οικουμενικό Πατριάρχη ανέπτυξε πλούσια πνευματική δράση και διακρίθηκε για τους αγώνες και τα κηρύγματά του υπέρ της ορθοδοξίας και αναδείχθηκε σε μια κορυφαία εκκλησιαστική προσωπικότητα του 17ου αιώνα.



Όσιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης

Ο Όσιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης (1255-1347 μ.χ) που μόναζε στη Μονή του Σινά ήλθε στην Κρήτη (στους Καλούς Λιμένες) με έναν μαθητή του, όπου βρήκαν ησυχαστικό τόπο (πιθανόν το Αγιοφάραγγο), έκτισαν κελιά και ασκήτευσαν. Εκεί γνωρίζεται με τον Ερημίτη του Αγιοφάραγγου τον Αρσένιο ο οποίος του δίδαξε τη Νοερά προσευχή και την ψυχοτεχνική μέθοδο της καρδιακής προσευχής με το ελαφρό κράτημα της αναπνοής.

Από τότε ο Άγιος Γρηγόριος έγινε απόστολος της ψυχοσωματικής μεθόδου της Νοεράς προσευχής που αποτέλεσε κυριολεκτικά σταθμό στην ιστορία του ησυχασμού, με τον εμπλουτισμό της πνευματικής και νηπτικής παράδοσης. Αναχώρησε από την Κρήτη για το Άγιον Όρος, όπου δίδαξε τη Νοερά προσευχή, τη «φυλακή του νοός» και τη «νήψη» στα ησυχαστήρια και τις Μονές. Έγραψε επίσης πολλά συγγράμματα Νηπτικής Θεολογίας που κατέχουν εξέχουσα θέση στη φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών.

Η Νοερά Προσευχή

Αξίζει να σταθούμε για λίγο στο σοβαρό κεφάλαιο της Νοεράς Προσευχής, το κύριο αντικείμενο της Νηπτικής Θεολογίας και η καρδιά της θεολογίας μας, διότι αναλύει σε βάθος τα πάθη, τη ανθρώπινη ψυχή και τη θεραπεία της.

Στον άνθρωπο υπάρχει Νους, Λόγος και Πνεύμα ή με άλλη ορολογία: το θυμικό, το επιθυμητικό και το λογιστικό, που ονομάζονται στο σύνολο τους «καρδιά».

Παρά τη διαφορετική λειτουργία τους, είναι αδιαίρετα ενωμένες δυνάμεις της ψυχής.
Από την αμαρτία προήλθε η διάσπαση των δυνάμεων της ψυχής, οι οποίες προσκολλώνται στα αισθητά υλικά πράγματα μέσα από τα οποία εισέρχονται οι αφορμές της αμαρτίας.

Ο πνευματικά αγωνιζόμενος χριστιανός (μοναχός ή λαϊκός) συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται συνέχεια σε ένα πεδίο πνευματικού πολέμου στον οποίο χρειάζεται γνώση, στρατηγική και εφόδια.

Με τη Νήψη του νου (δηλ. την εγρήγορση) ελέγχει τους λογισμούς που εισέρχονται στην ψυχή του και τα εξωτερικά ερεθίσματα.

Και με τη φυλακή του Νου (ένα είδος πνευματικής σκοπιάς) φυλάσσει καθαρό και αμόλυντο το νου και την καρδιά του από τις προσβολές της αμαρτίας.

Με την προσευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», που επαναλαμβάνει συνέχεια (αδιάλειπτη προσευχή), ενώνεται με το Θεό και δέχεται τη χάρη του Αγίου Πνεύματος ως καθαρτική δύναμη, φωτισμός του νου, ως θεωρία και έκσταση στα ανώτερα πνευματικά στάδια.

Η προσευχή στους αρχάριους, σύμφωνα με τον Άγιο Γρηγόριο το Σιναΐτη στο έργο του «137 ωφέλιμα κεφάλαια», είναι ως μια φωτιά ευφροσύνης που ξεπηδά από τη καρδιά και στους τελείους ως ενέργεια ευωδιαστού φωτός.
Η Νοερά προσευχή διαδόθηκε και έγινε δημοφιλής στο χριστιανικό κόσμο και σήμερα πολλοί χριστιανοί (μοναχοί και λαϊκοί) εντρυφούν στον εύκολο και πρακτικό αυτό τρόπο προσευχής, με τη χρήση του κομβοσχοινιού, που έχει μεγάλη διάδοση.

Πολλοί ίσως δε γνωρίζουν τη σημασία και τη χρήση του ως βοηθητικού μέσου για την αδιάλειπτη προσευχή.

Με τη Νοερά προσευχή

που γίνεται με την επίκληση του ονόματος του Ιησού, στο νου και στη καρδιά του χριστιανού,

αποκτά ο πιστός

εσωτερική γαλήνη, συγκέντρωση, καθαρότητα σκέψης και λογισμών

και θείο φωτισμό,

τα οποία αναζητούν πολλοί άνθρωποι δυστυχώς στις μεθόδους ανατολικών θρησκειών (Γιόγκα, Διαλογισμό, κ.τ.λ ), στη χρήση παραισθησιογόνων ουσιών και σε διάφορα άλλα ψυχοναρκωτικά που διαθέτει η λεγόμενη «Νέα Εποχή».

Τουρκοκρατία ( 1669-1898 μ.χ ).

Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας τα Μοναστήρια των Αστερουσίων επετέλεσαν μεγάλη δράση θρησκευτική και εθνική. Έγιναν καταφύγια και ορμητήρια επαναστατών και βοήθησαν υλικά και ηθικά στους απελευθερωτικούς αγώνες. Πρόσφεραν πολλούς σπουδαίους αγωνιστές από τις τάξεις των μοναχών, με κορυφαίο ήρωα το μοναχό Ιωάσαφ της Μονής Οδηγήτριας, γνωστό ως Ξωπατέρα, που σκοτώθηκε στον ομώνυμο Πύργο πολεμώντας τους Τούρκους το 1828 στη Μονή Οδηγήτριας.

Πολλοί ηγούμενοι των μοναστηριών των Αστερουσίων συμμετείχαν στα επαναστατικά συμβούλια και έπαιξαν μεγάλο ρόλο στους απελευθερωτικούς αγώνες, όπως ο Γεράσιμος Μανιδάκης, ο Αγαθάγγελος Τζωρτζακάκης κ.τ.λ ).
Τα Μοναστήρια και τα απόμερα μέρη των Αστερουσίων πρόσφεραν προστασία στον άμαχο πληθυσμό κατά τους πολέμους και οι μοναχοί μοιράζονταν με τον κόσμο τα λίγα υλικά αγαθά τους και τους πρόσφεραν μαζί με τα αναγκαία τρόφιμα, κατήχηση στα νάματα της πίστης μας και ενίσχυση της θρησκευτικής και Εθνικής συνείδησης. Λειτουργούσαν κρυφά σχολειά, όπου μάθαιναν τα παιδιά λίγα γράμματα (ανάγνωση και γραφή )από το Ψαλτήρι και το Οκτοήχι.

Όσιοι Παρθένιος και Ευμένιος

Κατά τα τέλη της περιόδου της Τουρκοκρατίας και τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Τούρκους (1898 μ.Χ.), έζησαν στα Αστερούσια οι Όσιοι πατέρες Παρθένιος και Ευμένιος που με τους αγώνες και την Αγιότητά τους έδωσα μεγάλη αναγέννηση στο Μοναχισμό.

Γεννήθηκαν στα Πιτσίδια και το 1862 έγιναν μοναχοί στη Μονή Οδηγήτριας.

Αφού ασκήτεψαν 12 χρόνια στο Μάρτσαλο προχώρησαν ανατολικά στην περιοχή της Μονής Κουδουμά όπου ασκήτευσαν μερικά χρόνια στη σπηλιά του Αγίου Αντωνίου και στον Αββακόσπηλιο (γνωστό ως Βαρβακόσπηλιο).

Εκεί ανοικοδόμησαν και επαναλειτούργησαν την ερειπωμένη Μονή Κουδουμά.

Στα χρόνια τους η Μονή Κουδουμά και τα Αστερούσια γενικά γνώρισαν μεγάλη πνευματική ακμή. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που σώζονται, ο αριθμός των μοναχών έφτασε τους 70. Εκτός της Μονής Κουδουμά, λειτούργησαν υποδειγματικά η Μονή Αγίου Νικολάου κοντά στις Στέρνες ως μετόχι της Μονής Κουδουμά και η Μονή των Τριών Εκκλησιών με τη χαρισματική και φωτισμένη ηγουμενία του Αγίου Παρθενίου.

Πλήθος κόσμου από την περιοχή της Μεσαράς και από άλλα μέρη της Κρήτης συνέρρεαν στη Μονή Κουδουμά για να προσκυνήσουν, να αναθερμάνουν τη πίστη τους και να απολαύσουν τη θεόπνευστη διδασκαλία του Αγίου Παρθενίου που συνοδευόταν με πολλά θαύματα.

Οι περισσότεροι κάτοικοι της Μεσαράς και των Αστερουσίων έχουν προσωπικές εμπειρίες από την ευεργετική παρουσία και δράση των Αγίων. Μερικοί που πήγαιναν στον Κουδουμά να κοινωνήσουν, στο δρόμο έκλεβαν κάποιο ζώο (κατσίκι ή πρόβατο) και το έκρυβαν σε κάποια σπηλιά για να το πάρουν στην επιστροφή να το φάνε.

Ο Άγιος Παρθένιος που είχε το προορατικό και διορατικό χάρισμα τους περίμενε στην είσοδο της Μονής και τους έλεγε «πήγαινε να αφήσεις το ζώο που έκλεψες και μετά έλα να εξομολογηθείς και να κοινωνήσεις». Η συγκλονιστική αυτή εμπειρία ήταν ικανή να μεταμορφώσει πολλούς κλέφτες σε ευσεβείς χριστιανούς που δεν θα έκλεβαν ποτέ άλλοτε στη ζωή τους.

Μετά από την περίοδο ακμής του Μοναχισμού των Αστερουσίων, χάρη στους Αγίους Παρθένιο -που έζησε μέχρι το 1905- και Ευμένιο που έζησε έως το 1920, αρχίζει για τα Αστερούσια νέα περίοδος παρακμής η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Τα Μοναστήρια μας υπολειτουργούν με πολύ λίγους Μοναχούς

και τα ερημητήρια μετατρέπονται είτε σε χώρους παραθερισμού ή σε συνοικισμούς

με την ανέγερση αυθαίρετων κτισμάτων και ξενοδοχείων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα Μάταλα, Ασκητήριο με πολλούς ασκητές που ζούσαν στις σπηλιές εκατοντάδες χρόνια και σήμερα έχουν γίνει τουριστικό χωριό με ξενοδοχεία και μαγαζιά.

Ανάλογη τύχη θα έχει και ο συνοικισμός Τρεις Εκκλησιές.

Η κρίση όμως του Μοναχισμού συνδέεται και με τη γενική πνευματική κρίση των ημερών μας, την κρίση των αξιών, την ηθική υποβάθμιση της κοινωνίας και την επίδραση των υλιστικών ρευμάτων.
Ο γρήγορος πλουτισμός των τελευταίων χρόνων και το πνεύμα του ευδαιμονισμού και της καλοπέρασης έχει επηρεάσει αρνητικά την πνευματική πορεία του κόσμου της εποχής μας.

Στις μέρες μας παρουσιάζεται μια πορεία επιστροφής του κόσμου στην εκκλησία και ιδιαίτερα των νέων, πράγμα ελπιδοφόρο για το μέλλον.

Ο Μοναχισμός σε άλλα μέρη της Ελλάδας και ιδίως στο Άγιο Όρος παρουσιάζει μεγάλη άνθηση. Ελπίζουμε ότι ο άνεμος της αναζωογόνησης του Μοναχισμού θα έλθει γρήγορα και στα Αστερούσια.

Προσφορά του Μοναχισμού

Όπως φαίνεται από την ιστορική πορεία του Μοναχισμού, πάντα τα Μοναστήρια επιτελούσαν μεγάλο φιλανθρωπικό έργο, ιδίως στις περιόδους της ακμής τους, και βοηθούσαν τον κόσμο υλικά αλλά κυρίως πνευματικά.

Στα δύσκολα χρόνια (πολέμους, κατοχές) ήταν κοντά στο λαό και προσέφεραν προστασία υλική και πνευματική.
Στα ειρηνικά χρόνια τα Μοναστήρια και τα ερημητήρια γίνονται λιμάνια ψυχών για τους Μοναχούς και τους λαϊκούς και δίδουν παρηγοριά, γαλήνη, ενίσχυση της πίστης και φωτισμό για τη λύση των ποικίλων προβλημάτων.

Μπορούν να χαρακτηριστούν πύλες του ουρανού που μας φέρνουν κοντά στο Θεό.

Ειδικά τα ασκητήρια μας μεταφέρουν μεταξύ ουρανού και γης, με τις πνευματικές εμπειρίες από τη ζωή και τη διδασκαλία των Αγίων Ασκητών.
Ο Μοναχισμός είναι ο πνευματικός φάρος που οδηγεί όλους του Χριστιανούς στη Βασιλεία των Ουρανών.

Και οι Μοναχοί και οι ερημίτες μεσιτεύουν στο θεό για όλο τον κόσμο με την αδιάλειπτη προσευχή και λατρεία τους.
Ο αληθινός Μοναχός με τις βασικές αρετές του – υπακοή με ταπείνωση –ακτημοσύνη και παρθενία –γίνεται φως στον κόσμο και δίδει το φάρμακο στη πνευματική ασθένεια του κόσμου.

Η υπακοή και ταπείνωση που ζει ο Μοναχός δίδει τη λύση στα αδιέξοδα που δημιουργεί η αλαζονεία και υπερηφάνεια που καλλιεργείται στον κόσμο και προκαλεί εγκλωβισμό στο Εγώ, αυτονόμηση του ανθρώπου και ψυχολογικές διαταραχές.

Η υποδούλωση του ανθρώπου στην ύλη, με την θεοποίηση του χρήματος, βασανίζει τη ψυχή του με άγχος, αβεβαιότητα και οδηγεί στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και στην καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος.

Ο Μοναχός με την ακτημοσύνη, ζει ελεύθερα από υλικές φροντίδες, στην πρόνοια του θεού, αγαπά και σέβεται το συνάνθρωπό του, ως εικόνα θεού και τη φύση ως δημιούργημά του.

Δίδει το παράδειγμα της ιδανικής στάσης απέναντι στα υλικά αγαθά.

Και στο μεγάλο πρόβλημα της ηθικής διαφθοράς των ημερών μας,

με τη σεξουαλική απελευθέρωση (μοιχείες, εκτρώσεις κ.τ.λ. ) και με τη διάλυση του γάμου,

με πολλές κοινωνικές συνέπειες,

ο Μοναχισμός με την παρθενία και την ασκητική ζωή

δείχνει το δρόμο της απελευθέρωσης από τη δουλεία των παθών

και των ηδονών που αποκτηνώνουν τον άνθρωπο.

Διδάσκει τον κόσμο να ζήσει με σωφροσύνη, σεβασμό στο μυστήριο του γάμου,

για τους εγγάμους, με πνευματική άσκηση, νηστεία και εγκράτεια που ανυψώνουν τον άνθρωπο, ενώ η δουλεία των παθών τον υποβαθμίζει και τον καταδικάζει αιώνια.

Η μεγάλη προσφορά του Μοναχισμού συνίσταται στην πνευματική τροφοδοσία του κόσμου και στην αλλοίωση και εσωτερική μεταμόρφωση που μεταδίδει στους συνανθρώπους του με την Αγιαστική χάρη του Θεού που έχει και εκπέμπει ο πραγματικός Μοναχός.

Πριν κλείσω, επιτρέψτε μου να επισημάνω ότι η πλούσια πνευματική παράδοση των Αστερουσίων είναι για μας που ζούμε κοντά στον τόπο αυτό μεγάλη ευλογία και ευθύνη. Μακάρι να δούμε σύντομα μαζί με την υλική και κοινωνική αναβάθμιση της Μεσαράς και την πνευματική της αναγέννηση
καθώς και την αναζωογόνηση του Μοναχισμού στα Αστερούσια.

ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΠΑΡΘΕΝΙΟΣ
ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΟΔΗΓΗΤΡΙΑΣ

Συμβαίνουν στους άλλους...

Η ανάρτηση της Μεριλ με τίτλο "της ζωής" θα μπορούσε να ειναι το μανιφέστο
του "ενεργού πολίτη"
που απεγκλωβίζεται από το ρόλο του
"παθητικού παριστάμμενου"
που παρηγορεί και λυπάται εκ των υστέρων και του
"παραιτημένου παριστάμμενου"
που κατηγορεί τους πάντες χωρίς να κάνει τίποτα ο ίδιος.

Η Μεριλ αναφέρεται στα ναρκωτικά , εγώ στη βία.
Στή γνώση που ίσως έσωζε τη ζωή
του άτυχου φοιτητή στο Ρέθυμνο..
που δεν ειναι μόνος...

Προτεραιότητα σε ένα στενό... Μια στιγμιαία παράβαση ενός σήματος της Τροχαίας... Ενα ελαφρώς καθυστερημένο φρενάρισμα, μια παραπανίσια γκαζιά... Και όμως, αντί για κάτι που μπορεί να περάσει και να φύγει, γίνεται αιτία δολοφονίας.

Ποιος μπορεί να πιστέψει ότι ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του επειδή λογομάχησε με έναν άλλο για την προτεραιότητα στο δρόμο;
Πόσοι από εμάς δεν σκέφτηκαν ότι θα μπορούσαν να είναι στη θέση του 40χρονου άνδρα, ο οποίος το μεσημέρι της Δευτέρας έπεσε νεκρός από τα πυρά του ανθρώπου που με απίστευτη ευκολία τράβηξε πιστόλι και τον εκτέλεσε εν ψυχρώ για το τίποτα.

Η εν ψυχρώ δολοφονία του άτυχου άνδρα για μια τόσο ασήμαντη αφορμή, δεν είναι η μοναδική που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια. Οι δύο ένοπλες αιματηρές ληστείες, που έγιναν τον περασμένο μήνα με δύο νεκρούς, ο ξυλοδαρμός μέχρι θανάτου ενός αστέγου για μια θέση στο κατάλυμα, το πενταπλό φονικό στο Αγρίνιο είναι μόνο μερικά από τα εγκλήματα... χωρίς αιτία, που αποδεικνύουν πως η ανθρώπινη ζωή -το υπέρτατο αγαθό- περνά πολλές φορές σε δεύτερη μοίρα.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 05/03/2008

Παρατηρήστε την ερώτηση που θέτει ο δημοσιογράφος

-Πόσοι από εμάς δεν σκέφτηκαν ότι θα μπορούσαν να είναι στη θέση του 40χρονου άνδρα, ο οποίος το μεσημέρι της Δευτέρας έπεσε νεκρός από τα πυρά του ανθρώπου που με απίστευτη ευκολία τράβηξε πιστόλι και τον εκτέλεσε εν ψυχρώ για το τίποτα.
Θέλετε την απάντηση?

Κανείς. (διότι)
Αυτά συμβαίνουν στους άλλους.

Αυτό ακριβώς ειναι το πρώτο μάθημα αυτής της εκπαίδευσης με το τίτλο
επικίνδυνες καταστάσεις ,και ίσως το ποιό σημαντικό.
να τεθεί το ερώτημα!
αλήθεια ..συμβαίνουν μόνο στους άλλους?

επικίνδυνες καταστάσεις

... από την εργασία που κάνομε με τον φίλο και δάσκαλό μου
Σταυρουλαντωνάκη Χαράλαμπο 先生 Sensei (3 dan)στο Shito Ryu Karate Do.

Μιά εισαγωγή στις βασικές αρχές την διανοητικής αυτοάμυνας (mental self defense )
(εκτίμηση κινδύνου ,τύποι βίας , αποκλιμάκωση, πολεμικές τέχνες κ.τ.λ.)


Αντί για εισαγωγή


Στις 26-11-06 ένας βοσκός σκότωσε πέντε κυνηγούς στα Καλύβια Αγρινίου .
Όπως αποδείχτηκε εκ των υστέρων οι κυνηγοί είχαν διαπληκτιστεί έντονα με το πατέρα του βοσκού .
Όταν εμφανίστηκε ο δράστης και άρχισε να τους πυροβολεί
προσπάθησαν να σωθούν τρέχοντας χωρίς να το κατορθώσουν.
Τους σκότωσε και τους πέντε.

Έτρεχαν με τα όπλα στα χέρια ….

Προφανώς οποιαδήποτε πολεμική τέχνη κι αν γνώριζαν θα τους ήταν εξίσου άχρηστη
με τα όπλα τους από τη στιγμή που εγκλωβίστηκαν στη κατάσταση του πανικού
που διακόπτει την επικοινωνία του ανθρώπου με τη λογική του
και τον μεταφέρει χιλιάδες χρόνια πριν όταν δεχόταν επιθέσεις από δεινοσαύρους…

Είναι προφανές ότι όταν φιλονικούσαν με τους βοσκούς
( και υπέγραφαν τη θανατική τους καταδίκη )
δεν περνούσε από το μυαλό τους η πιθανότητα μιας τέτοιας εξέλιξης
και ακριβώς γι’ αυτό «εξουσιοδότησαν» τον εαυτό τους εμπλακεί στη φιλονικία .

Έκαμαν λάθος στην εκτίμηση του κινδύνου
που οδήγησε σε λάθος χειρισμό της κατάστασης
και τελικά στο θάνατο.

Πόσες φορές έχομε κάμει όλοι τα ίδια σφάλματα?

Πόσες φορές έχομε εμπλακεί σε λεκτικές φιλονικίες με την αίσθηση ότι ο άλλος αποκλείεται να πάει πιο πέρα από εκεί που εμείς είμαστε διατεθειμένοι να πάμε..

Στόχος της «διανοητικής αυτοάμυνας» είναι η ανάπτυξη ικανοτήτων εκτίμησης του κινδύνου και σωστού χειρισμού της κατάστασης ώστε χωρίς να αποποιηθούμε τα δικαιώματά μας να μη κινδυνέψομε.

Τα μαθήματα αυτά κερδίζουν έδαφος στα dojo πολεμικών τεχνών σε όλο τον κόσμο.
Παρακάτω παραθέτομε χαρακτηριστικό απόσπασμα από την ιστοσελίδα του ΜΙΤ.

Self Defense for Everyone (PE): An introduction to the fundamentals of physical and mental self defense. Approximately half of this course is dedicated to violence prevention, de-escalation, confrontation avoidance, and how criminals select victims; the other half is dedicated to the development of physical self-defense skills. This class covers the four stages of a potential altercation: Developing Pre-Altercation Awareness and Avoidance, Learning to Perform Pre-Altercation Assessment and De-escalation, Developing Physical Techniques to Quickly End an Altercation, Learning What to do Afterwards.
Self Defense for Everyone (Αυτοάμυνα για τον κάθε ένα)

Μια εισαγωγή στις βασικές αρχές της φυσικής και διανοητικής αυτοάμυνας. Περίπου τα μισά μαθήματα αυτής της σειράς αφιερώνονται στην πρόληψη βίας, αποκλιμάκωση, αποφυγή αντιμετώπισης, και πώς οι εγκληματίες επιλέγουν τα θύματα τους. Το άλλο μισό αφιερώνεται στην ανάπτυξη των φυσικών αμυντικών δεξιοτήτων. Αυτή η κατηγορία καλύπτει τα τέσσερα στάδια μιας πιθανής φιλονικίας: Αναπτύσσοντας τη συνειδητοποίηση και την αποφυγή προ-φιλονικίας, μαθαίνοντας την αξιολόγηση του κινδύνου και αποκλιμάκωση της προ-φιλονικίας, που αξιοποιούν τις φυσικές τεχνικές για να τελειώσει γρήγορα μια φιλονικία, και φυσικά το τι να κάνει κατόπιν.


Πρόβλεψη-προειδοποίηση

Θα μπορούσαμε να τις κατατάξομε σύμφωνα με το παραπάνω σχήμα με τη παρατήρηση ότι πιο σωστό θα ήταν να λέγαμε με μικρό ή μεγάλο χρόνο προειδοποίησης

διότι και η πιο απρόβλεπτη επίθεση

έχει κάποιο χρόνο –έστω ελάχιστο προειδοποίησης.

Αν συζητήσει κάποιος με θύματα επίθεσης ενώ αρχικά ισχυρίζονται ότι ήταν αδύνατο να προβλέψουν την εκδήλωση βίας

εκ των υστέρων αποδεικνύεται ότι αγνόησαν επιμελώς πλήθος μηνυμάτων κατ’ αρχήν εσωτερικών (κάτι δε πάει καλά εδώ) και εξωτερικών (κουβέντες κινήσεις ακόμα και απειλές) σαν αυτά που αναφέραμε παραπάνω

Χωρίς να εμβαθύνομε στη τάση που έχομε να αγνοούμε τα σήματα κινδύνου (εσωτερικά και εξωτερικά) ας το δεχτούμε σαν αφετηρία .

Ο μέσος άνθρωπος τείνει να αγνοεί και να μη δίδει σημασία σε σήματα κινδύνου που παραπέμπουν σε επικίνδυνες καταστάσεις

Θεωρούμε τους εαυτούς μας σαν μη βίαιους ανθρώπους (αυτό σηκώνει πολύ συζήτηση) και τείνομε να θεωρούμε ότι και οι άλλοι είναι κάπου εκεί που είμαστε και μείς.

Αισθανόμενοι ασφαλείς με το παραπάνω «συλλογισμό» αγνοούμε τα σήματα κινδύνου, εσωτερικά και εξωτερικά και ακόμα χειρότερο εξουσιοδοτούμε τον εαυτό μας να εμπλακεί σε καταστάσεις με ανθρώπους που πιθανόν να είναι αλλού.


Άσκηση

Μαθαίνω από γνωστό ότι ο Α απειλούσε ότι θα με κτυπήσει διότι κάτι είπα εις βάρος του ή κάτι έκαμα.
Τι πρέπει να κάμω.
1. Λέω στο γνωστό να του πει ότι οι άντρες ότι λένε το κάνουν και να μη βρεθεί μπροστά μου γιατί ….
2. Τον αγνοώ διότι «σκυλί που γαυγίζει δε δαγκώνει» και δε θέλω φασαρίες
3. Αποφασίζω να τον βρω και να του ζητήσω εξηγήσεις
4. Θα βρω κάποιον να «τακτοποιήσει» το θέμα

Λύση

στο επόμενο

η ομορφιά πονά

Απόγευμα πήγα στη Κλεισούρα μοναχός.

Δεν έχω πια κανένα να πάρω μαζύ μου σ αυτούς τους τόπους.

Ο φίλος μου ανασαίνει ύσηχα ύσηχα στο νοσοκομείο απο μια τρύπα στο λαιμό.
δε ξέρω αν θα ρθεί ξανά στους γκρεμούς του.
"..σα κάρβουνο αναμένο η ομορφιά πονά.."
αυτή η απίστευτη ομορφιά των βράχων και της ερημιάς

δε ξέρω. εγώ τα βλέπω έτσι τα πράγματα , έτσι ειναι...δε ξέρω.

κατέβηκα μέχρι τη θάλασσα
στο γυρισμό ,άκουγα (κατακαλόκαιρο) το "χειμωνανθό"

Φθινόπωρο στον έρωτα απόψε ανατέλλει
αρισμαρί και μέλι μύρισαν τα βουνά
κι εγώ κοιτάζω σιωπηλός το χώμα το βρεγμένο
σα κάρβουνο αναμμένο η ομορφιά πονά

Φιλί γυρεύω του ουρανού κι αυτός μου δίνει στάχτη
μα απ΄ της καρδιάς τ΄ αδράχτι σαν θέλω να κοπείς
σαλεύουν τα πορτόφυλλα κι η κλειδωνιά γυρίζει
αέρας μου σφυρίζει αν έρθεις μην αργείς

Γδύσου κι από τα μάτια μου πάρε νερό και πλύσου
ο χωρισμός θυμήσου είναι χειμωνανθός
τη λύπη την κατοίκησα σε νύχτα και σε μέρα
σ΄ αφήνω στον αέρα για να σε βρώ στο φως

Η αγάπη φόβους και όνειρα δειπνά προτού ραγίσει
στου πόνου το ξωκλήσι αγιάζει η ερημιά
κι εγώ μια θλίψη που ζητώ για να με σημαδέψει
το φως πριν βασιλέψει θα σ' αρνηθώ ξανά

Γδύσου κι από τα μάτια μου πάρε νερό και πλύσου
ο χωρισμός θυμήσου είναι χειμωνανθός
τη λύπη την κατοίκησα σε νύχτα και σε μέρα
σ΄ αφήνω στον αέρα για να σε βρώ στο φως

τι να πει κανείς

αποχαιρετώντας το Λογόκηπο

τώρα που κλείνει....
(ενα ευχαριστώ στη Νικολέτα που μας έδωσε τη ευκαιρία να λέμε μύρια όσα όπως τα παρακάτω)

Το "θεώρημα του Simson" και η συζήτηση που προκάλεσε

Ξεκίνησα να γράψω ένα σχόλιο στο έξοχο άρθρο της Regina "ανάποδο τρίγωνο" και μου προέκυψε το Θεώρημα του Simson..

Το άρθρο της Regina το ανάποδο τρίγωνο είχε τελικά πολλαπλή επίδραση πάνω μου για τους εξής λόγους
1ον Η Regina είναι ο μόνος άνθρωπος στο διαδίκτυο που πίστεψε ότι όντως παραλίγο να γίνω σβούρος προ καιρού και γενικά ότι δεν έχω ουδεμία σχέση με την τέχνη της ποιήσεως απλώς κάπου πρέπει να πω και εγώ αυτά που ζω στους γκρεμούς των Αστερουσίων και βρήκα αυτή εδώ τη γωνιά όπου μπορεί να μη με πιστεύουν αλλά τουλάχιστον με ακούνε…
2ον Ο τίτλος μού κίνησε το ενδιαφέρον για διό λόγους. Μόλις ακούσομε εμείς οι μαθηματικοί τη λέξη τρίγωνο κάτι παθαίνομε ούτως ή άλλως και η λέξη ανάποδο σε συνδυασμό με το τρίγωνο οδήγησε αίφνης τη σκέψη μου στο δίσκο της Φαιστού!
(αυτές οι εκλάμψεις μου συμβαίνουν τελευταία …ρωτήστε και τον akb )

Χαρίζω λοιπόν (μεγαλόψυχα) στην κοινότητα των Αρχαιολόγων το κλειδί που χρόνια τώρα ψάχνουνε, για να διαβάσουν την «γραμμική» Α ή Β δε θυμάμαι.
που είναι ότι : Ανάποδο = Άνω Πόδι .

Πόδι προς τα άνω
Ένα σύμβολο συχνά επαναλαμβανόμενο στο δίσκο είναι ένα πόδι (κατσίκας ,βοδιού δε ξέρω ) αλλά σίγουρα ανάποδο! Αυτό λοιπόν το σύμβολο σημαίνει σίγουρα «ανάποδο» τα υπόλοιπα ας τα βρούνε μόνοι τους..

3ον Ένα από τα θέματα του άρθρου είναι η σχέση του συγγραφέα με τους ήρωες που ο ίδιος δημιουργεί.
Αυτό το θέμα που το χειρίζεται η Regina έξοχα , έστειλε το μυαλό μου στο Μαχαμπαράτα όπου ο συγγραφέας Βιάσα υπαγορεύει στον θεό ελέφαντα Γανέσα το βιβλίο και ο Γανέσα διακόπτει το αφηγητή κάποια στιγμή και του λέει


-Αγαπητέ τη πάτησες και δε θα σου βγει το έργο διότι δε πρόσεξες και σκότωσες (αφηγηματικά) όλους τους αρσενικούς της γενιάς του ήρωα που πρόκειται να γεννηθεί οπότε….
-Σωστά του λέει ο Βιάσα αλλά ξέχασες ότι και εγώ ο ίδιος είμαι από τη γενιά αυτή και δε έχω παρά να βρω μια γυναίκα (πρόσωπο του βιβλίου) από τη ράτσα μου (υπάρχουν αρκετές), να την αφήσω έγκυο και να συνεχίσω το έργο με το παιδί που θα γεννηθεί, όπου θα φροντίσω (σαν συγγραφέας) να είναι αγόρι! Κάτι που σε τελευταία ανάλυση είναι αρκετά ευχάριστη διαδικασία.
(και έτσι έγινε..)


Οι απειλές της Regina στους δικούς της ήρωες είναι φανερό ότι είναι αθώες μπροστά σʼ αυτό που είπε και έκαμε ο Βιάσα στην ηρωίδα του την οποία σημειωτέον τη βίασε καθώς πριγκίπησα αυτή δε μπορούσε ούτε να βλέπει το γέρο και για χρόνια άπλυτο Βιάσα…
Όπως επίσης στη ιστορική στιγμή όπου ο Βιάσα συναντά το Κρίσνα το θεό ο οποίος του λέει ότι τώρα τελευταία δεν αισθάνεται πολύ καλά…γιατί άραγε ρωτά τον Βιάσα.
μήπως πρόκειται να συμβεί κάτι…
-Εμένα ρωτάς του λέει ο Βιάσα ,εσύ είσαι ο θεός κάτι θα ξέρεις παραπάνω.

-Ναι του λέει αλλά εσύ είσαι ο συγγραφέας…

4ον Η σχέση αυτή ανάμεσα στο συγγραφέα και τους ήρωές του με παρέπεμψε αναπόφευκτα στον Μπαχτίν και στο έργο περί ποιητικής του Ντοστογιέφσκι.

Για να μη θεωρηθεί ότι είμαι «διαβασμένος» εξ αρχής δηλώνω ότι είναι το μόνο σχετικό βιβλίο που έχω διαβάσει και αυτό δε το τέλειωσα …(θα το τελειώσω όμως κάποια στιγμή π.χ. αν σπάσω κανένα πόδι ή τα πλευρά μου στους γκρεμούς οπότε..). Το αγόρασα όμως μόλις κυκλοφόρησε διότι η σχέση μου με τη θεωρία της τέχνης περιορίζεται σε διό μόνο θέματα.
Να εξηγήσω (στον εαυτό μου φυσικά ) τη ποιητική του Ντοστογιέφσκι και την μαγεία του μεγαλύτερου εν ζωή μουσικού που έχω ακούσει, του Τζιβιδίκου των Αστερουσίων δηλαδή του Συντέκνου μου του Μανόλη από το Χάρακα , που παίζει μαντολίνο.
Ο πρώτος δε χρειάζεται φαντάζομαι συστάσεις ο δεύτερος όμως είναι σχετικά άγνωστος μολονότι είναι θρύλος στη Κρήτη και όχι μόνο, αλλά αρνείται να ηχογραφήσει οτιδήποτε παρ όλες τις πιέσεις που έχει δεχτεί από επώνυμους και ανώνυμους , μαγεμένους από το μαντολίνο του ,διότι όπως λέει δε γουστάρει να ακούσει κάποια στιγμή τη μουσική του να τη χρησιμοποιεί ο άλλος να πουλά ψάρια…
Αυτός είναι που έβαλε τη νύχτα όλα τα πουλιά του Αϊ Γιώργη να κελαηδούν ,αυτός κάνει και φυτρώνει το λουλούδι του φεγγαριού που είναι μαζί το αύριο και το χθες που λέω και εγώ στα υποτιθέμενα "ποιήματά" μου (που μόνο η Regina πίστεψε ότι δεν είναι "ποιήματα" αλλά είναι αλήθεια) αλλά τέλος πάντως αυτός είναι ατελείωτο θέμα..

Ο Μπαχτίν λοιπόν προσπαθεί να εξηγήσει τη ποιητική του Ντοστογιέφσκι εισάγοντας τη θεωρία του πολυφωνικού μυθιστορήματος. Ότι δηλαδή η μαγεία του Ντοστογιεφσκι βρίσκεται ακριβώς στην ανεξαρτησία των ηρώων του από τον συγγραφέα. Σε τέτοιο βαθμό είναι ανεξάρτητοι οι ήρωες από το συγγραφέα ώστε το μυθιστόρημα να μοιάζει να έχει γραφεί όχι από ένα άνθρωπο ( το συγγραφέα) αλλά από πολλούς (τους ήρωες) όπου καμία από τις οπτικές που εισάγονται δεν είναι πρεσβεύουσα των άλλων…(π.χ. καθώς ψυχορραγώ του Φώκνερ)
Και έχει δίκιο. Είναι όμως ένα κλικ πριν τη λύση του προβλήματος διότι όπως μου εξήγησε ο Σύντεκνός μου ο Μανόλης (που έλεγα πριν)
μια νύκτα που πίναμε κρασί στη κουζίνα του σπιτιού του και του έθεσα το θέμα
η μαγεία του Ντοστογιέφσκι (τον οποίο δεν έχει διαβάσει) βρίσκεται στη ανεξαρτησία του φυσικού προσώπου συγγραφέα από τον βασικό ήρωα κάθε μυθιστορήματος που είναι ο «συγγραφέας»
Δηλαδή πριν να αρχίσει να γράφει ένα μυθιστόρημα κάποιος πρέπει να φτιάξει ένα ήρωα που θα είναι εκείνος που γράφει και να του δώσει οντότητα,ιδιότητες ,να τον φτιάξει μέσα του και να τον διαχωρίσει από τον εαυτό του. Εννοείται βέβαια η ανεξαρτησία των υπολοίπων ηρώων από το φυσικό πρόσωπο αλλά η εξάρτησή τους από τον «συγγραφέα» ο οποίος λειτουργεί σαν «βήμα» για το γράφοντα.

Όπως μου εξήγησε ο Μανόλης (ο οποίος δεν έχει διαβάσει ούτε τον Μπαχτίν) στο βαθμό που το φυσικό πρόσωπο διαχωρίζεται από τον «συγγραφέα» έχομε μυθιστόρημα και στο βαθμό της συναισθηματικής εξάρτησης του φυσικού προσώπου με τον «συγγραφέα» έχομε ποίηση.
Αυτά μού τα εξηγεί . Άλλα μου κρύβει διότι λέει δεν είμαι ακόμα σε ηλικία να καταλάβω ,η οποία ηλικία για να καταλάβω αυτά που θα μπορούσε να μου πει είναι τα 55 χρόνια στον άνθρωπο.
Εάν λέει δε σκοτωθώ μέχρι τότε στους γκρεμούς θα μου μάθει να παίζω μαντολίνο
όπως επίσης θα μου ηχογραφήσει ένα cd το οποίο θα αναρτήσω στο δεύτερο ρελέ του καταρράκτη του Αμπά 100 μ από τη κορυφή και 120 από τη βάση και όποιος είναι άξιος χαλάλι του.
Όποιος θέλει να μάθει που είναι ο Αμπάς μπορώ να του δώσω σαφείς οδηγίες αλλά όπως λέει και ο master στο canyoning (διάσχηση φαραγγιών) Ανδρέου Γ. «όποιος επισκεφτεί τον Αμπά πρέπει να το σκεφτεί καλά» για τον οποίο Αμπά έγραψα το «ποίημα» χρονικό αλλά όπως είπαμε και στην αρχή μόνο η Regina με πιστεύει…

"
Σχολια (κάποια)

Regina
Να κάνουμε και ενα ακομη σχόλιο πάνω στο κείμενο.

Είναι δυνατον ο συγγραφέας μέσα του να διαχωρίζεται από τα υποκειμενά του, από τους ηρωές του; Οσο και καλά να καταφέρνει να δείξει πως είναι πλήρως αποστασιοποιημένος, δεν είναι. Δεν είναι δυνατόν να είναι. Είναι; Οσες φορές και να το ρωτήσω ή να αναρωτηθω, η απαντηση ειναι ίδια. Δεν είναι δυνατόν.

keadas
δίδεις αυτή την απάντηση (ότι δεν είναι δυνατόν να είναι ανεξάρτητος ο συγγραφέας από τους ήρωες του) επειδή είσαι ποιήτρια.


Σύμφωνα με τη θεωρία που ανέπτυξα στο παραπάνω άρθρο (του οποίου ο πυρήνας δεν είναι απλοϊκός ,πίστεψέ με , ούτε εύκολος, απλώς μου αρέσει να χρησιμοποιώ αυτό το προβοκατόρικο στυλ) στο βαθμό που μπορείς ή όχι να ανεξαρτητοποιηθείς δεν είσαι (αν μπορείς) ή είσαι (αν δε μπορείς) ποιητής.
Θα μπορούσαμε δηλαδή να το χρησιμοποιήσομε σαν ορισμό της ποίησης!


Φυσικά το να ανεξαρτητοπηθείς από τους ήρωές σου ενώ είσαι ταυτισμένη με τον "συγγραφέα" αυτό είναι αδύνατο.
Αν γράφεις εσύ ξέχασέ το!
Μόνο αν ανεξαρτητοποιηθείς από τον¨"συγγραφέα" πράγμα που σημαίνει ότι θα τον δημιουργήσεις μέσα σου σαν προσωπικότητα ,όπως τους ήρωές σου τότε μόνο θα είσαι ανεξάρτητη από τους ήρωές ΤΟΥ.
Μελέτησε π.χ. τους ηθοποιούς , τους τραγουδιστές ,και φυσικά τους πολιτικούς...


Το ίδιο ερώτημα τίθεται με άλλο τρόπο στα μαθηματικά π.χ.
είναι παλιό. ότι δηλαδή ένα θεώρημα (του Simson πχ) είναι δημιουργία (αρα εξάρτηση) ή ανακάλυψη (ανεξαρτησία) διότι αυτό «κάπου» υπήρχε απλώς με πρόλαβε ο Simson γαμώτο…

Για να μη ξεχνιόμαστε ελπίζω να συνεχίζεις να θεωρείς ότι κ.τλ….



Regina
Δηλαδη το γεγονός οτι σου λεω πως είμαι μέσα σε κάθε χαρακτήρα που φτιάχνω με κάνει ποιήτρια;

Αλήθεια ομως αυτό δεν μπορώ να το καταλάβω. Μου λες δηλαδη πως ο συγγραφέας για να είναι συγγραφέας πρέπει να μπορεί να ανεξαρτητοποιείται απο τα υποκειμενά του. Να μπορεί να τα πλάθει ως παράλληλα όντα, ως απόμακρα όντα, ακόμη και ως αντίθετα όντα.
Και εγω σου λεω -αυτη η συζητηση εχει ενδιαφερον- γιατι πιστευεις πως ενας συγγραφέας μπορεί να μην εχει μέσα του και τον παράλληλο και τον αντίθετο και τον απομακρο;

Νομιζεις πως ειναι μονο θέμα καλής παρατήρησης και μετα καλης καταγραφης στο χαρτί; Οχι, με συγχωρεις αλλά δεν είναι ετσι. Ακομη και αν ο συγγραφέας δημιουργει στην αρχη εντελώς αποστασιοποιημένος καποιον ηρωα του, δεν μπορει εν τέλει να μεινει εντελως αποστασιοποιημένος, το εργο τότε θα είναι κουφιο, κενό ψιθυρων. Δεν εχεις προσέξει πως τα καλά εργα είναι γεμάτα κρυφους ψιθύρους;;

Και η συγκριση με τους ηθοποιούς γιατι; Ο ηθοποιός υποδύεται το ρόλο του, δεν τον δημιουργεί. Υπάρχει ειδοποιός διαφορά εδώ που αν δεν τη δεις τότε παίρνεις λάθος πορεία.

Χμ..και για να μην ξεχνιομαστε, ευχαριστω και για το κείμενο..Και φυσικά ναι συνεχιζω να θεωρω οτι... κτλ κτλ :)


Nikareti
Ρεγγίνα έχουμε μάλλον μιλήσει και παλιότερα για το θέμα. Σε βρίσκω λίγο δογματική. Αυτό που λέει ο Κεάδας είναι πολύ σημαντικό.

Μόνο αν ανεξαρτητοποιηθείς από τον "συγγραφέα" πράγμα που σημαίνει ότι θα τον δημιουργήσεις μέσα σου σαν προσωπικότητα ,όπως τους ήρωές σου τότε μόνο θα είσαι ανεξάρτητη από τους ήρωές ΤΟΥ.

Και επίσης εξαιρετικά καλά διατυπωμένο.
Μιλάμε για άθλο εδώ σ'αυτό που λέει ο Κεάδας, για στόχους δυσθεώρητους.
Γι' αυτό και είναι δύσκολο να γίνεις τέτοιος συγγραφέας. Στα χρόνια μας σπανίζει.

keadas

Ανακεφαλαίωση
Διατύπωσα τις εξής προτάσεις (οι οποίες συζητήθηκαν)
1.Ο βασικός ήρωας κάθε ιστορίας είναι ο «συγγραφέας»
σαν «συγγραφέα» ορίζομε την προσωπικότητα που προκύπτει από το κείμενο με τον ίδιο τρόπο που σε κάθε φωτογραφία ακόμα κι αν δε φαίνεται,
προκύπτει η θέση της κάμερας ,η ανάλυσή της ,η ταχύτητα του διαφράγματος κ.τ.λ.

Θα μπορούσαμε να ορίσομε σαν «συγγραφέα» το Nick του φυσικού προσώπου.

Εγώ π.χ. είμαι o «Keadas» . Αν διαβάσει κάποιος τα άρθρα μου στο logokipo δεν έχει μια εικόνα για μένα?

2.Η σχέση ανάμεσα στο φυσικό πρόσωπο και στον «συγγραφέα» κινείται από το σημείο της πλήρους ταύτισης μέχρι το σημείο της απόλυτης ανεξαρτησίας (πράγμα που χαρακτηρίστηκε σωστά άθλος)

Για να γίνει κατανοητό αυτό φανταστήτε ότι πίσω από το keadas και τον φίλτατο Akb πχ κρύβεται το ίδιο φυσικό πρόσωπο!
Το οποίο φυσικό πρόσωπο σαν Keadas γράφει τον «Επίλογο» και ο Akb σχολιάζει ως εξής..
Δεν ξέρω αλλά τα ποίηματα σου τα αισθανομαι σαν εξωσωματικές εμπειρίες...Σαν αστροναυτης που δέθηκα με σχοινιά & βγήκα να ερευνήσω τον άλλο κοσμο..

3.Στο βαθμό που υπάρχει ταύτιση (οπτικής γωνίας» φυσικού προσώπου και «συγγραφέα» το κείμενο τείνει προς την ποίηση και αντίθετα.

(Αυτό δεν συζητήθηκε ιδιαίτερα)

4.(προβοκάτσια)
ποιο είναι το δεύτερο Nick μου με το οποίο κυκλοφορώ στον logokipo??




Regina
Θες να πεις πως δεν κατοικεις στην Κρήτη; Τσάμπα έκανα σχέδια για το ρίφι :D


keadas
Το ρίφι είναι το αναλοίωτο της ιστορίας!
(και πώς το λένε οι φιλόλογοι...το δίδαγμα)


Regina
Δηλαδη σε ένα θεωρημα περι συγγραφέα ως προσώπου και της σχέσης του με τους χαρακτήρες του, το ηθικο δίδαγμα είναι ένα κατσίκι;

Μου αρέσει το χιούμορ σου :).. Ειλικρινά στο λέω. Αν μη τι άλλο με έχεις κάνει να γελάω αυτή τη στιγμή


........
akb8862

Μεγάλε, είσαι απιθανος & δεινός χρήστης του λογου! Το κείμενο με μαγεψε! Κλειδωσέ με καλά μεσα στην παρένθεσή που με έβαλες! Να μη με ρωτήσει κανείς τίποτε! Δεν είδα ,δεν άκουσα ,δεν ξερω...Τα λεει όλα αυτό το πανεμορφο κομψοτέχνημα λογου.Μου άρεσε επισης πολύ ότι έχει μεσα & Μπαχτίν. Ομως πολλά είπα! Ας αφήσουμε το κείμενο να μιλά & να μας κανει να παραμιλάμε κατα μόνας ! Εύγε!


keadas
Μέχρι του χρόνου πρέπει να έχομε φάει τολάχιστον ένα κόκκινο ρίφι στα Αστερούσια!


akb8862

ναι! Ας φάμε & τα κοψίδια μας!


ακόμα περιμένω ....

Γιώργης Σφακιάς

Ο ρομαντικός....

έλα τη νύχτα τη γλυκειά
στου φεγγαριού τα ζάλα
ν ακούσεις τα παράπονα
που σούχω τα μεγάλα


Γειά σου φίλε Γιώργη

Νταήδες (η θεωρία)

το παραπάνω είναι μια παρουσίαση πάνω στο θέμα των νταήδων εξαιρετικού ενδιαφέροντος διότι εστιάζει στον "παριστάμενο"
τον οποίο θέτει κυριολεκτικά προ των ευθυνών του.
Διότι όπως λέει
Οι νταήδες κάνουν μόνο ότι οι παριστάμενοι επιτρέπουν………
και
Το κοινό έχει ενεργό ρόλο στη βία….
Το κοινό είμαστε εμείς.

«Παριστάμεθα» παθητικά φοβισμένα , «παραιτημένοι» όχι μόνο στα «νταηλίκια» των ψευτοκαπετάνιων της Κρήτης ή των αλλαχού ευρισκομένων ψευτοπαλληκαράδων
αλλά προπάντων
στους καθημερινους βιαστές την λογικής, της αισθητικής και της ηθικής μας υπόστασης

Υπάρχει μεγαλύτερο νταηλίκι από το να είσαι ανίκανος και να θές εξουσία?
ή
να εισαι ατάλαντος και να παριστάνεις το καλιτέχνη ?

και να πετάς κυριολεκτικά στα μούτρα ενός ολόκληρου λαού
την ανικανότητα τη χυδαιότητα ή την ακαλαισθησία σου?

ξαναθυμίζω!

Οι νταήδες κάνουν μόνο ότι οι παριστάμενοι επιτρέπουν………